PODGAJE - pomnik upamiętniający śmierć 32 żołnierzy z II wojny światowej

Pomnik poświęcony jest pamięci 32 żołnierzy polskich spalonych żywcem w lutym 1945 roku w stodole, w której jako jeńcy wojenni zostali uwięzieni przez hitlerowców.

Polegli żołnierze pochodzili z I Dywizji Piechoty Wojska Polskiego im. Tadeusza Kościuszki. Podczas rozpoznania systemu obrony i sił wroga w rejonie Podgajów, 4 kompania 3 pp. ppor. Alfreda Sofki, licząca 80 żołnierzy, natknęła się na przeważające siły niemieckie. Po całodobowej wyczerpującej walce, z braku amunicji, żołnierze polscy zmuszeni zostali do poddania się. Poważnie rannych jeńców Niemcy rozstrzelali na miejscu, natomiast pozostałych zabrano do pobliskiej wsi. Zamknięci i torturowani, podjęli próbę ucieczki, udało się to jednak tylko porucznikowi Zbigniewowi Frugałe i kapralowi Bondziureckiemu. Pozostałych 32 żołnierzy złapano i spalono żywcem w stodole.

Spis poległych żołnierzy:

  1. Szer. Bernacki Zygmunt, ur. 1913 r
  2. Kpr. Bondarczuk Grzegorz, ur. 1917 r.
  3. Szer. Bujewicz Feliks, ur. 1897 r.
  4. Szer. Ciecieląc Stanisław, ur. 1923 r.
  5. Szer. Darmorus Stefan, ur. 1909 r.
  6. Szer. Deputat Henryk, ur. 1924 r.
  7. Szer. Dziadas Marian, ur. 1925 r.
  8. St. Szer. Hanalak Włodzimierz, ur. 1925 r.
  9. Szer. Kotwicki Stanisław, ur. 1902 r.
  10. Plut. Leśniewski Walenty, ur. 1905 r.
  11. Szer. Lewsza Piotr, ur. 1925 r.
  12. Kpr. Łożowski Józef, ur. 1915 r.
  13. Szer. Maciejowski Karol, ur. 1918 r.
  14. St. Szer. Michalski Tadeusz, ur. 1924 r.
  15. Szer. Miksza Albin, ur. 1922 r.
  16. Szer. Mordan Aleksander, ur 1908 r.
  17. Kpr. Nowakowski Włodzimierz, ur. 1916 r.
  18. Szer. Nowosad Maksymilian, ur. 1923 r.
  19. Chor. Pilawa Zdzisław, ur. 1924 r.
  20. Szer. Piątek Stanisław, ur. 1921 r.
  21. Szer. Podles Tadeusz, ur. 1923 r.
  22. Szer. Przypis Józef, ur. 1911 r.
  23. St. Szer. Raczyński Józef, ur. 1921 r.
  24. St. Szer. Sołowiej Antoni, ur. 1912 r.
  25. Szer. Skóra Jan, ur. 1921 r.
  26. Szer. Sutek józef, ur. 1924 r.
  27. Szer. Szpigun Antoni, ur. 1907 r.
  28. St. Szer. Todorowicz Aleksander, ur. 1910 r.
  29. St Szer. Waksberg Otto, ur. 1916 r.
  30. Szer. Wilk Henryk, ur. 1926 r.
  31. Szer. Właskowicz Edmund, ur. 1923 r.
  32. Szer. Woźniak Julian, ur. 1926 r.

 

Pomnik w kształcie przypomina płomienie. Wewnątrz wyryto napis upamiętniający wydarzenie z 3.02.1945 r. oraz nazwiska wszystkich zamorodowanych żołnierzy. Wyryte napisy są mało czytelne, w związku z czym obok postawiono tablicę marmurową z nazwiskami ofiar.

 

Napis na stronie wewnętrznej pomnika brzmi:

"2 lutego 1945 r. Hitlerowcy
spalili żywcem w stojącej
na tym miejscu stodole
32 żołnierzy 3 pp I Dywizji
Piechoty im. Tadeusza
Kościuszki walczących
o powrót ziemi piasto-
wskich do macierzy".

 

Po drugiej stronie widnieje lista z nazwiskami ofiar. Kończy ją wezwanie: "Cześć ich pamięci"

 

Obok pomnika znajduje się izba pamięci narodowej, w której przechowuje się m.in. ocalałe po ofiarach zbrodni osobiste pamiątki. Od 2002 r. są to tablica z nazwiskami pomordowanych i gablota informacyjna.

 

Galeria:

 

Źródło:

  • Przewodnik po upamiętnionych miejscch walk i męczeństwa w latach wojny 1939-1945, wyd. IV rozszerzone i uzupełnione, Warszawa 1988.

  • Urząd Miasta i Gminy Okonek 27.05.2004

Lokalizacja

Podgaje
Poland
53° 28' 30.1224" N, 16° 52' 49.2348" E

Lokalizacja

Javascript is required to view this map.

Ewidencją Miejsc Pamięci Narodowej Województwa Wielkopolskiego zarządza:
Wielkopolski Urząd Wojewódzki - Wydział Polityki Społecznej
al. Niepodległości 16/18; Poznań, tel.: 61-854-13-58
oraz
Wojewódzki Komitet Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa